okładka

Herbert Lekcja łaciny 01

    Józef Maria Ruszar Lekcja łaciny Zbigniewa Herberta cz. 01 Wspomnienie, przeżycie i oczytanie. Konstrukcja eseju „Lekcja łaciny” Część I Rzymska virtus. Przymierze z dzielnością w „Lekcji łaciny” W „Lekcji łaciny” (LNM) mamy do czynienia z trzema elementami konstrukcyjnymi: wspomnieniem szkolnym, osobistą relacją z podróży oraz przedstawieniem historii wzrostu i upadku Imperium Romanum na […]

okładka

Herbert Lekcja łaciny 02

Józef Maria Ruszar Lekcja łaciny Zbigniewa Herberta cz. 02 Rozdział 2 „Grześ” i virtus Romana. Szkolne żarty i patos Jeśli nie liczyć romantycznego opisu pierwszego zetknięcia się z widmowym, nocnym Forum Romanum, który spełnia w eseju funkcję wyjątkową (zob. rozdział „Tradycja klasyczna i romantyczna w Herbertowskim Rzymie”), to zamysł kompozycyjny polega na zestawianiu doświadczenia z […]

Herbert Lekcja łaciny 04

Józef Maria Ruszar Lekcja łaciny Zbigniewa Herberta cz. 04 Rozdział 4 Płynie się zawsze do źródeł. Centrum i kresy Nie sposób nie zauważyć, że esej zbudowany jest na parze równoległych ciągów symbolicznych pojęć: Rzym – virtus – cywilizacja oraz łacina – charakter – kultura i że są to ciągi traktowane przez autora jako wzorotwórcze, normatywne […]

Herbert Lekcja łaciny 05

Józef Maria Ruszar Lekcja łaciny Zbigniewa Herberta cz. 05 Rozdział 5 Dlaczego Rzym upadł? ŻOŁD ALBO EKONOMIA ROZBOJU. Wielkie Imperium Rzymian powstało dzięki legionom i – jak twierdzi Herbert, który pasjonował się historią wojskowości – nawet w V wieku n.e., w momencie upadku Imperium, legiony mogły sobie poradzić z najazdem barbarzyńców [1]. Dlaczego więc Rzym […]

Herbert Lekcja łaciny 08

Józef Maria Ruszar Lekcja łaciny Zbigniewa Herberta cz. 08 Rozdział 3 Rzym współczesnego klasyka. Herbert – Rymkiewicz Jarosław Marek Rymkiewicz w „Epitafium dla Rzymu” podejmuje wielowiekową grę literacką z konwencją rozpoczętą przez Vitalisa: Przybyszu, który Rzymu szukasz w owym Rzymie I nie znajdujesz w Rzymie żadnej z rzeczy Rzymu, Patrz. Kolumna złamana i w pałacach […]

Herbert Lekcja łaciny 09

Józef Maria Ruszar Lekcja łaciny Zbigniewa Herberta cz. 09 Rozdział 4 Łzy Słowackiego. Przemiany lirycznej konwencji Na pierwszy rzut oka wydawać by się mogło, że porównanie trzech opisów Rzymu prowadzi do wniosku, iż wiersz Rymkiewicza bliższy jest realizacji Słowackiego ze względu na wspólne zakorzenienie w barokowej vanitas, nawiązanie do elegii Vitalego, a nawet wierszowaną formę. […]

Herbert Lekcja łaciny 10

Józef Maria Ruszar Lekcja łaciny Zbigniewa Herberta cz. 10 Rozdział 5 Jak owad w bursztynie. Rzym, człowiek i czas Mimo pewnych cech stylistycznych zbieżnych z romantyzmem i postawy częściowo zgodnej z manifestami neoklasyków, o czym była mowa w poprzedniej części, Herbert pielgrzymuje do zasadniczo innego Rzymu niż XIX-wieczni poeci, a jego odpowiedź na modernizm różni […]