Stary Poeta | Biblioteka Pana Cogito

poeta

 

Stary Poeta — Biblioteka Pana Cogito PDF do pobraniaPDF | icon

 

Zawistowska-Toczek Dagmara

Stary poeta.

Ars moriendi w późnej twórczości Zbigniewa Herberta

Wydawnictwo Gaudium, Lublin 2008.

orna

 

Spis treści

Wykaz skrótów ………………………………………………………………….

Wstęp……………………………………………………………………………….

Część I

Stary Poeta na agorze. Publicystyka Zbigniewa Herberta

w latach 1990–1998 i spory wokół niej

Rozdział 1

Wobec „przeklętych polskich problemów”. Literatura

i artysta w latach 80. oraz na początku 90……………………….

Herbert, czyli poeta „ubrązowiony” bez złudzeń ………………….

Zbigniew Herbert: Jak tu teraz żyć. Ocena nowej sytuacji

twórców w wolnym kraju …………………………………………………

Rozdział 2

Demaskatorzy i obrazoburcy, czyli ataki na poetę

poprzedzające jego publicystykę z lat 90………………………..

Odbrązowić, bo zbyt mało szlachetny. Zdzisław Łapiński:

Jak współżyć z socrealizmem…………………………………………….

Odbrązowić, bo zbyt szlachetny. Dyskusja w „bruLionie”:

Kamienny posąg Komandora ……………………………………………

Próba obrony. Stanisław Barańczak: Pytanie o sens ………………..

Autolustracja poety. Zbigniew Herbert: List do Stanisława

Barańczaka…………………………………………………………………..

 

Rozdział 3

Starość aktywna a niepokorna – program Herberta

publicysty i jego realizacja ……………………………………………

Obywatela i poety marzenie o wolnej Polsce (przed rokiem

1992) …………………………………………………………………………..

Herberta walka o wolność i prawdę (1991–1998) ………………….

Rozpoznanie pierwsze: brak wolności …………………………….

Rozpoznanie drugie: zapaść semantyczna ………………………

Prawda o polskiej historii……………………………………………………

W obronie tych, którzy stają do samotnej walki ……………………

W obronie Czeczenii…………………………………………………….

W obronie Kuklińskiego………………………………………………..

Lustracja intelektualistów…………………………………………………..

Postacie negatywne i pozytywny wzór w Pojedynkach

Pana Cogito………………………………………………………………….

Zlustrowani: Konwicki, Brandys, Iwaszkiewicz,

Michnik i inni ………………………………………………………………

Rozdział 4

„Pojedynek wieszczów”. Konflikt z Czesławem Miłoszem…..

Miłosz jako poeta konformistycznych elit…………………………….

Miłosz jako artysta o nieokreślonej tożsamości …………………….

Bezpośredni atak – Miłosz jako zdrajca ……………………………….

Atak na sztandar, czyli spór potrzebny Herbertowi……………….

Odpowiedź Miłosza: Potęga smaku ………………………………………

Odpowiedź Herberta: Pan Cogito gasi światło………………………..

Pojedynki Herberta i jego ostatni misja ……………………………….

Rozdział 5

Publicyści o Herbercie – gniewnym Starcu…………………………

Piotr Bratkowski: Cień ogromnego drzewa ……………………………..

Marek Beylin: Pan Cogito ma kłopot z demokracją…………………..

W imieniu czytelników poezji (Marek Groński, Rafał

Grupiński, Paweł Rodak, Marcin Piasecki) ……………………..

Rozdział 6

Krzyk publicysty i szept poety, czyli odczytania literaturo-
znawców………………………………………………………………………

Ostrożność i niechęć wobec niekulturalnego Starca………………

Próby lektury, prezentacji i oceny………………………………………..

Tadeusz Komendant: Między wieszczami ………………………

Anna Legeżyńska: Czy wciąż będziemy kochać

Zbigniewa Herberta? …………………………………………………….

Jacek Łukasiewicz o „dykcji ironicznej” i „starannej

formie listu” …………………………………………………………………

Andrzej Werner: Rovigo: portret na pożegnanie …………………

Anna Nasiłowska: Zbigniew Herbert: Pan Cogito

ma kłopoty…………………………………………………………………….

Maciej Urbanowski: Substancja………………………………………

Rozdwojenie głosu? Fenomen Herberta – osoby publicznej

w latach 90. …………………………………………………………………

Rozdział 7

„Żołnierz-prostak” i Polska. Metafory militarne w języku

publicystyki Herberta…………………………………………………..

CZĘŚĆ II

Głos i persona. Mitologizacje starości w późnej liryce

Herberta ……………………………………………………………………..

Rozdział 1

Wobec historii i współczesności. Stary Poeta i apokalipsa ……

Głosy Starych Mistrzów w świecie młodości ………………………..

Sędzia współczesności i prorok jarmarcznej apokalipsy …………

Przygotowani na zagładę świata (prorok i jego

uczniowie)……………………………………………………………………

Koniec komedii Arlekina……………………………………………….

Próba ostatniego proroctwa – pomiędzy apokata­stasis

a apokalipsą………………………………………………………………….

Pośrednik między światem żywych a umarłych …………………….

Rozmowy z Wysokimi Cieniami, czyli biografia

według etosu………………………………………………………………..

Strażnik pamięci zdradzonych przez ojczyznę ……………………..

Poetyckie misterium – niemożliwy pogrzeb pohańbionych

i więzienie pamięci ……………………………………………………….

Rozdział 2

Droga ku śmierci. Ostatni towarzysze Starca, ostatnie

rozmowy i samotność cierpienia……………………………………

Śmierć drugiego: lekcje mężnego umierania…………………………

Dotrzymać kroku zmarłym – Pan Cogito i przyjaciele ……..

Tajemnica miejsca zamieszkałego przez ciszę a anielski

śpiew……………………………………………………………………………

Zrozumieć cierpienie i przyjąć cios – mądrość

szlachetnych antenatów…………………………………………………

Stary Człowiek wobec swego cierpienia – destrukcja ciała,

osoby, poezji…………………………………………………………………

Stać się starym człowiekiem – destrukcja ciała

i pożegnanie Erosa………………………………………………………..

Destrukcja osoby: świadomość a cierpienie umierania …….

Destrukcja poezji – wiersz jako „krzyczące usta” …………….

Rozdział 3

Starość jako przygotowanie na śmierć. Niedoskonały rytuał

summa vitae …………………………………………………………………

Starzec-pająk i „spowiedź moribunda”…………………………………

Niemożliwa summa vitae. Bolesna praca pamięci…………………..

Starość, czyli wejście w śmierć…………………………………………….

CZĘŚĆ III

Umieranie i śmierć Starego Poety………………………………………

Rozdział 1

Jak umierać… bez śmierci? Wprowadzenie w problematykę…

Śmierć odebrana człowiekowi i milczenie wokół niej ……………

Starzy Poeci o śmierci w kulturze „śmierci zdziczałej”……..

Symboliczny język śmierci – możliwość upodmiotowienia

i demedykalizacji umierania ………………………………………….

Rozdział 2

Nie-mówienie o śmierci i niemożliwy z nią dialog……………….

Zbigniewa Herberta „wiersze z głową” …………………………………

Mirona Białoszewskiego rozmowa ze śmiercią ……………………..

Rozdział 3

Śmierć „męska” i śmierć „kobieca”. Ars moriendi

i poetyckie strategie „wyrażenia niewyrażalnego” …………..

Śmierć „męska”, czyli cios śmierci nieoswojonej …………………..

Śmierć „kobieca” Ostatnie kontemplacje i łagodna

transgresja……………………………………………………………………

 

orna