in 03 Zdjęcia i ilustracje do twórczości Herberta

Il Duomo – Orvieto

Il Duomo

Il Duomo – jeden z esejów z tomu Barbarzyńca w ogrodzie – jest opowieścią o mieście Orvieto i jego cudownej katedrze.

Orvieto_132739_2563b

Katedra w Orvieto – fasada, fot. JMR

”Katedra stoi (jeśli ten nieruchomy czasownik jest odpowiedni dla czegoś, co rozdziera przestrzeń i przyprawia o zawrót głowy) na obszernym placu, a otaczające kilkupiętrowe budynki po chwili gasną i przestaje się je dostrzegać. Pierwsze wrażenie nie różni się od ostatniego i dominuje uczucie niemożności oswojenia się z tą architekturą.

Fasada była dla Włochów kolorową procesją, nieco przesadną, jak opera z chórami rzeźb, mozaik, pilastrów i wieżyczek, a Orvieto jest na pewno jednym z najbardziej uderzających przykładów malarskiej koncepcji architektury. To właśnie sprawia trudną do oddania mieszaninę zachwytu, zażenowania i zupełnego zagubienia w lesie kolorowych kamyków, falujących płaszczyzn brązu, złota i błękitu”.

“Obramowanie” rozety ze świętych (fot. JMR):

IMG_5125

IMG_5123

„Ogromna koronkowa rozeta, wyszywana w marmurze, robi bardziej wrażenie rzeźby w kości słoniowej niż elementu architektury monumentalnej. Płaszczyzny fasady porwane są nie tyl¬ko kolorem, ale dołącza się do tego precyzja szczegółów godna miniaturzysty i jeśli do czegokolwiek można porównać katedrę w Orvieto, to do pierwszej litery iluminowanego rękopisu, do wysokiego A gęstego od upojenia”.

Rozeta katedry w Orvieto, fot. JMR

20060909_000007_5101

„Najstarszą częścią fasady są cztery cykle płaskorzeźb dłuta wielu artystów, głównie pizańskich i sieneńskich, cztery wielkie karty o łącznej powierzchni stu dwunastu metrów kwadratowych, które czyta się z lewa na prawo, a opowiadają stworzenie świata, genealogię Dawida, dzieje proroków i Chrystusa oraz Sąd Ostateczny.

Płaskorzeźby na fasadzie katedry:

IMG_5131

Płaskorzeźby na fasadzie katedry, fot. JMR

IMG_5130

Opowieść jest patetyczna i zarazem pełna prostoty. Okazuje się, że można wyrazić w kamieniu stworzenie światła (wskazujący palec Stwórcy, promieniste linie i zadarte głowy aniołów). Najpiękniejsze są narodziny Ewy. Przysadzisty Bóg Ojciec z długimi włosami wyjmuje uśpionemu Adamowi żebro, a w następnej scenie widać Matkę Rodzaju: skłoniła głowę, czystości i słodyczy pełna. Dalej prorocy rozwijają rulony, demony ciągną sznur potępionych i zgrzytanie zębami miesza się ze śpiewem aniołów siedzących na gałęziach genealogicznych drzew”.

Andrea Pisano, ilustracja Księgi Rodzaju

IMG_5132

Płaskorzeźba – ilustracja Księgi Rodzaju (detale), fot. JMR:

07.04.Wenecja Padwa 094a

07.04.Wenecja Padwa 096

07.04.Wenecja Padwa 095

07.04.Wenecja Padwa 102

Sąd Ostateczny

IMG_5129

Sąd Ostateczny, poniżej detale, fot. JMR

20070823_144511_8589

Sąd Ostateczny (zbawieni i potępieni), fot. JMR

20070823_144511_8589

Wejście do katedry:

IMG_5128

Wejście do katedry, fot. JMR:

IMG_5097

IMG_2144

Katedra o zachodzie słońca, fot. JMR

plan

Plan Orvieto
Tołwiński, Tadeusz (1878-1951), Urbanistyka t.1.
Wydawnictwo Zakładu Urbanistyki Politechniki Warszawskiej
Warszawa 1939