katon

Jak Katon Młodszy | Cywilny ekwiwalent żołnierza

W intertekstualnym czytaniu wiersza Pan Cogito o postawie wyprostowanej należy wziąć pod uwagę „sytuację starożytną” i odnieść się do Żywotów sławnych mężów Plutarcha, a z drugiej strony zająć się także niezwykle ważnym w twórczości Herberta motywem oblężonego miasta. Bez tego toposu niezrozumiały jest powód, dla którego postawa wyprostowana miałaby być aż tak ważna.   Gest […]

Małgorzata Peroń, Gdzie dojrzewają posągi

Małgorzata Peroń Gdzie dojrzewają posągi Rzeźba w wierszach Zbigniewa Herberta W większości prac dotyczących twórczości Herberta zauważane są przede wszystkim jej inspiracje malarstwem. Znacznie mniej widoczne jest zainteresowanie rzeźbą. W szumie szat kamiennych Apollo Belwederski, Muzeum Watykańskie, fot. WIKI Najwięcej odniesień do znanych zabytków świata starożytnego znajduje się w pierwszym tomie Herberta, który ukazał się […]

Herbert Apollo i Marsjasz

Apollo i Marsjasz (Teksty i obrazy przydatne do interpretacji wiersza)   Apollo i Marsjasz właściwy pojedynek Apollona z Marsjaszem (słuch absolutny contra ogromna skala) odbywa się pod wieczór gdy jak już wiemy sędziowie przyznali zwycięstwo bogu mocno przywiązany do drzewa dokładnie odarty ze skóry Marsjasz krzyczy zanim krzyk jego dojdzie do jego wysokich uszu wypoczywa […]

J. M. Ruszar, Dlaczego klasycy?

Józef Maria Ruszar Dlaczego klasycy? Straszna cena odpowiedzialności Z punktu widzenia rozważań na temat znaczenia pojęcia „odpowiedzialność”, wiersz Herberta „Dlaczego klasycy” (z tomu „Napis”) wprowadza nas w podstawowe rozróżnienie. Otóż odpowiedzialność możliwa jest w dwóch zupełnie odmiennych znaczeniach: prawnym (i moralnym) lub tragicznym. Prawna lub moralna odpowiedzialność oznacza, że sprawca czynu zostaje uznany za odpowiedzialnego […]

Epizod z Saint-Benoît

    Józef Maria Ruszar Perfekcyjny grzesznik Wiele wierszy Herberta karmi się doświadczeniem jego licznych podróży. „Epizod z Saint Benoît” do takich właśnie utworów należy. Benedyktyńskie opactwo, zwane Fleur, powstało w VII wieku i należy do najsławniejszych i najbardziej znaczących we Francji. We wczesnym średniowieczu stąd promieniowała na okolicę reforma kluniacka, tu także działał św. […]

W poszukiwaniu Curatii Dionisii

 Józef Maria Ruszar W poszukiwaniu Curatii Dionisi Nagrobek Curatii Dionisii w Grosvenor Museum, fot. JMR   „Herbert nigdy niczego nie wymyślił” – powiedziałem kiedyś w ferworze dyskusji na temat jego poezji i rozbawienie słuchaczy uzmysłowiło mi, że skrót myślowy – jaki zastosowałem – doprowadził do nieporozumienia. Chciałem – oczywiście – powiedzieć, że Herbert nie wymyśla […]